بازگشت به زندگی
سال نخست پس از پیوند میتواند دورهای همراه با تغییرات و سازگاریهای فراوان باشد. شما می توانید با تصمیمگیری آگاهانه و انتخاب سبک زندگی سالم، برای دستیابی به اهداف بلندمدت خود تلاش کنید. آگاهی بیشتر شما کمک میکند تا برای چالشهای احتمالی آمادهتر باشید.
چه تغییراتی رخ خواهد داد؟
در سال نخست پس از پیوند، بسیار مهم است که مصرف تمام داروهای خود را دقیقاً مطابق دستور پزشک ادامه دهید و سبک زندگی سالمی داشته باشید.گاهی ممکن است بهدلیل چالشهایی که در این دوره با آنها روبهرو میشوید، احساس فشار و درماندگی کنید. برخی از این مشکلات ممکن است شامل موارد زیر باشند:
ترس از رد پیوند
عوارض جسمی و روانی داروها
دشواری در پایبندی به برنامه زمانی مصرف داروها
نگرانی درباره تصویر ذهنی از بدن
اگر احساس میکنید فشار مشکلات برایتان بیش از حد شده است، بهتر است با تیم پیوند خود صحبت کنید. آنها میتوانند حمایت و راهکارهایی را برای عبور از دوران دشوار در اختیارتان قرار دهند.
بازگشت به فعالیت های روزانه
ازسرگیری فعالیتهای روزمره پس از پیوند، یکی از اهداف مهم دوره بهبودی شماست.
اگر شاغل بودهاید، بازگشت به کار یکی از اهداف مهم دوره بهبودی شما است.
ممکن است در ابتدا لازم باشد پارهوقت یا دورکار فعالیت کنید. پیش از بازگشت به کار تمام وقت، زمان کافی برای بهبودی و سازگاری به خود بدهید.
ممکن است سرعت واکنش شما حین رانندگی کاهش یافته باشد
ممکن است به شما توصیه شود که در چند ماه نخست پس از پیوند از سفر کردن خودداری کنید.
پیش از سفر، یک پزشک یا مرکز درمانی را در مقصد شناسایی کنید.
داروهای خود را در کیف دستی همراهتان قرار دهید، نه در چمدانی که به قسمت بار تحویل میدهید.
برای مواقعی که بازگشت به خانه با تأخیر مواجه میشود، مقداری بیشتر از میزان موردنیازتان دارو همراه داشته باشید.
چکاپ روتین پزشکی
احتمالاً پزشک شما انجام منظم آزمایشها و بررسیهای دورهای را برای ارزیابی وضعیت سلامتیتان ضروری میداند. آگاهی از این بررسیها میتواند به شما کمک کند تا برنامه بلندمدت مراقبتی خود را بهدرستی دنبال کنید.
انجام معاینات و آزمایش دوره ای
در هفتهها و ماههای نخست پس از جراحی پیوند، معمولاً آزمایشهای خون با دفعات بیشتری انجام میشوند و بهمرور زمان فاصله میان آنها افزایش مییابد.
انجام منظم آزمایشها و بررسیهای آزمایشگاهی میتواند به پایش وضعیت سلامتی شما و شناسایی زودهنگام نشانههای هشداردهنده رد پیوند یا عوارض جانبی کمک کند.
همچنین ممکن است پزشک شما برای کاهش خطر ابتلا به برخی بیماریها و بدخیمیها، آزمایشها و بررسیهای دورهای زیر را انجام دهد:
- بررسی سطح قند خون
- سنجش تراکم استخوان
- غربالگری سرطان روده بزرگ و راستروده
- غربالگری سرطان پروستات
- غربالگری سرطانهای زنان
- معاینه پستانها
علاوه بر این بررسیها که ممکن است توسط پزشک شما انجام شوند، احتمال دارد از شما خواسته شود برای مراجعه به سایر متخصصان نیز وقت بگیرید تا دیگر مشکلات احتمالی را ارزیابی و درمان کنند.
مراجعه به متخصص پوست
افرادی که پیوند عضو انجام دادهاند، بیش از دیگران در معرض ابتلا به سرطان پوست قرار دارند. بهتر است پوست خود را بهطور منظم بررسی کنید و مراقب ضایعات در حال تغییر، برجستگیها یا ضایعات سفید یا صورتیرنگ، نواحی پوستهپوسته، قسمتهای دچار خونریزی یا زخمهایی باشید که بهبود نمییابند. در صورت مشاهده هر مورد غیرمعمول، فوراً با متخصص پوست یا پزشک خود تماس بگیرید. تشخیص زودهنگام سرطان پوست میتواند از بروز عوارض جدیتر جلوگیری کند.
مراجعه به دندان پزشک
حفظ سلامت دندانها و لثهها برای افرادی که پیوند عضو انجام دادهاند اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا برخی داروها میتوانند باعث بیماری لثه و زخمهای دهانی شوند. همچنین بهدلیل تضعیف سیستم ایمنی، احتمال ابتلا به عفونت لثه در دریافتکنندگان پیوند بیشتر است. درباره مشکلات احتمالی دهان و دندان و راههای پیشگیری از آنها با تیم پیوند خود صحبت کنید.دهان خود را بهطور منظم بررسی کنید و در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، با دندانپزشک یا تیم پیوند خود تماس بگیرید:
- قرمزی شدید یا تورم لثهها
- زخمهای دهانی
- حساسیت یا درد لثهها هنگام لمس
- براقشدن غیرعادی لثهها
- خونریزی لثهها
مراجعه به چشم پزشکی
دریافتکنندگان پیوند ممکن است بیش از دیگران در معرض ابتلا به آبمروارید (کدرشدن عدسی چشم) و آبسیاه یا گلوکوم (آسیب به عصب انتقالدهنده تصاویر به مغز) قرار داشته باشند. عفونت چشم نیز ممکن است برای آنها مشکلساز شود. تیم پیوند ممکن است توصیه کند که هر سال برای معاینه به چشمپزشک مراجعه کنید.
پیگیری منظم وقتهای ملاقات ممکن است دشوار باشد. اگر در هر مقطعی احساس کردید فشار این مسئولیتها برایتان بیش از حد شده است، با تیم پیوند خود صحبت کنید
رژیم غذایی مناسب
تغذیه مناسب برای دوران پس از پیوند
تغذیه مناسب پس از پیوند اهمیت زیادی دارد. این موضوع نهتنها به کنترل وزن کمک میکند، بلکه میتواند در کاهش کلسترول و فشار خون و حفظ قند خون در محدوده سالم نیز مؤثر باشد.مهم است که برای تنظیم یک رژیم غذایی سالم با تیم پیوند خود همکاری کنید. متخصص تغذیه احتمالاً دستورالعملهای مشخص و برنامه غذایی ویژهای در اختیار شما قرار خواهد داد. برخی از توصیههای احتمالی متخصص تغذیه در ادامه آمده است.
رژیم غذایی سالم و متعادلی داشته باشید.
ممکن است پس از پیوند، محدودیتهای غذایی کمتری نسبت به قبل داشته باشید. بااینحال، تیم پیوند احتمالاً شما را تشویق میکند که رژیم غذایی متعادلی داشته باشید که شامل انواع مواد غذایی مغذی زیر باشد:
- میوهها و سبزیجات
- غلات کامل
- گوشت کمچرب، مرغ، ماهی و تخممرغ
- آجیلها و مغزها
- حبوبات
چربیهای اشباع و چربیهای ترانس در غذاهای سرخشده و تنقلاتی مانند چیپس، بیسکویت، دونات و کراکر یافت میشوند. این مواد غذایی ممکن است سطح کلسترول خون را افزایش دهند. تجمع کلسترول در دیواره رگها میتواند به بیماریهای قلبی منجر شود.همچنین ممکن است تیم پیوند از شما بخواهد برای برخورداری از یک رژیم غذایی سالم، مصرف نمک را محدود کنید. سدیم، که جزء اصلی نمک است، میتواند در افزایش فشار خون نقش داشته باشد.میتوانید بهجای نمک از ادویههای مختلف استفاده کنید و از مصرف مواد غذایی پرنمک مانند تنقلات بستهبندیشده (چیپس سیبزمینی، آجیل شور و چوبشور)، سوپهای کنسروی، هاتداگ، گوشتهای فرآوریشده و نمکسودشده (مانند ژامبون و کالباس) و سایر مواد غذایی و چاشنیهای حاوی سدیم زیاد، مانند سس سویا، خودداری کنید.
از چه غذاهایی باید پرهیز کرد؟
هنگام آمادهکردن غذا، برای جلوگیری از انتقال میکروبها مهم است که دستها، مواد غذایی و سطوح کار را بهخوبی بشویید. مواد غذایی را در دمای مناسب در یخچال نگهداری کنید و آنها را کاملاً بپزید تا باکتریهای مضری که ممکن است باعث بیماری شوند، از بین بروند.مصرف برخی مواد غذایی ممکن است برای شما ایمن نباشد:
- تخممرغ خام و مواد غذایی حاوی تخممرغ خام، مانند سس سالاد سزار
- گوشت یا غذاهای دریایی خام یا نیمپز
- شیر، آبمیوه یا نوشیدنی سیب (سایدر) غیرپاستوریزه
- پنیرهای نرم تهیهشده از شیر غیرپاستوریزه
همانطور که میدانید، تغذیه مناسب نقش مهمی در حفظ سلامتی دارد. تیم پیوند ممکن است رژیم غذایی سرشار از پروتئین و کمچرب، کمکلسترول و کمسدیم را به شما توصیه کند.
این وبسایت اطلاعاتی دربـاره برخورداری از یک سبک زندگی سالم از طریق تغذیه مناسب و فعالیت بدنی ارائه میدهـد. بـه یـاد داشتــه باشید کـه پیش از ایجــــاد هـرگـونه تغییـــر در رژیــم غذایــی یــا برنامــــــه ورزشـی خـود، حتمــاً با پزشک یا ارائـهدهنـــــده خــــــدمـات ســـــلامت مشـــــــورت کنیــــد.
همچـنین بایـد از خطـرات احتمالی سلامتی پس از پیوند آگاه باشیـد و بـرای پیشگیری از آنها اقدامات لازم را انجام دهید.بــرای کسب اطــلاعات بیشــتر، بخــــش «خطـــرات ســلامتـــی و راههــــای پیشگیـــری پس از پیـــونـــد» را مطالعـــه کنیـــد.
